Medisch
Op deze pagina vindt u een overzicht met informatie over de meest voorkomende medische klachten bij paarden. Maar eerst even dit:
Het leven voor werkdieren in landen als India en Egypte is afschuwelijk. Ze moeten ploeteren in ondraaglijke temperaturen, ze worden verwaarloosd en krijgen nog stokslagen ook. De eigenaren van de dieren zijn straatarm. Zij zijn zo druk met overleven dat ze geen aandacht hebben voor hun werkdier. Brooke Hospital for Animals trekt zich het lot van deze dieren en mensen aan. Met gratis diergeneeskundige hulp helpt Brooke Hospital for Animals jaarlijks 500.000 werkpaarden en ezels (een half miljoen!). En met effectieve voorlichtingsprogramma’s wordt de eigenaren het belang van dierenwelzijn bijgebracht. De toegewijde Brooke-dierenartsen zijn afkomstig uit het land zelf; zij kennen de problematiek van binnenuit. Ons doel is om met onze bewezen duurzame oplossingen miljoenen werkpaarden en ezels te helpen waar dit het hardst nodig is.
Wij bereiken dit ook door, naast het runnen van onze eigen kliniekcentra, partnerschappen aan te gaan met lokale dierenhulporganisaties en onze oplossingen met hen te delen.
Het belangrijke werk van de Brooke-dierenartsen wordt mogelijk gemaakt door donateurs, in Engeland, Nederland en België.
Kijk voor meer informatie op onze website: www.brooke.nl
Brooke Hospital for Animals
Van Baerlestraat 13-C - 1071 AM Amsterdam - e-mail: info@brooke.nl
Rekeningnummer: 55.68.671
Aandoeningen bij paarden.
Beenschurft
Beenschurft wordt veroorzaakt door schurftmijt wat over het algemeen heel onschuldig is, maar uw paard veel last kan bezorgen door de enorme jeuk die het met zich meebrengt. Uw paard of pony kan zich zelfs flink bezeren om van de jeuk af te komen.
Kenmerken:
Op de plekken waar uw paard de schurft heeft, zitten droge korstjes. Uw paard of pony zal op vele manieren proberen de jeuk weg te krijgen wat gepaard gaat met bijten en stampen.
Behandeling:
Van de dierenarts kunt u een zalfje krijgen dat u dagelijks op de korstjes moet smeren totdat deze zijn verdwenen.
Dampigheid
Dampigheid is een luchtwegaandoening van de kleinere luchtwegen. De luchtpijp is voorzien van plekken kleverig, dik slijm, de wanden van de luchtpijpvertakkingen zijn ontstoken en verdikt en de longblaasjes zijn overvol. Door het dichtslibben van de luchtwegen, de ontstoken, verdikte wanden en de vernauwing van de luchtwegen wordt de vrije doorgang van lucht belemmerd. Begrijpelijk dat een paard het dan flink benauwd heeft en vooral als het dier moet werken. Het paard is buiten adem en maakt fluitende geluiden die bijna brommend klinken als hij met veel inspanning het laatste beetje ingeademde lucht naar buiten perst. Paarden in een vroeg stadium van dampigheid hebben al te kampen met een chronische hoest die gepaard gaat met diepe, doffe longgeluiden, een snellere ademhaling en de uitademing vindt in twee gedeelten plaats, een zgn ‘dubbelslag’.
Een grote boosdoener van het veroorzaken van dampigheid zijn schimmels die in matige tot slechte kwaliteit stro en hooi kunnen voorkomen. Deze schimmels zijn te herkennen aan de stofwolk (geen stof maar schimmels dus) die uit dit stro of hooi komt wanneer u het schudt. Deze schimmels dringen bij elke ademhaling de longen binnen en hoe langer een paard hieraan wordt blootgesteld des te meer last hij krijgt. Zorg dat het paard buiten kan staan of geef het een voldoende geïsoleerde en juist geventileerde stal die bijvoorbeeld is voorzien van een tweedelige deur zodat er voldoende frisse lucht in de stal kan komen. Gebruik voor de bedding bijvoorbeeld turfmolm of houtkrullen en geef als voeding volledig geconcentreerd voedsel of ingekuild en in plastic verpakt hooi of gras. Zorg ook dat het paard niet in aanraking komt met hooi van de stal ernaast, want dat geeft dezelfde problemen als wanneer het in zijn eigen stal zou liggen.
Hoe behandelt u dampigheid?
In de acute fase moet u de achterliggende infectie behandelen die uw paard of pony heeft. U kunt het bronchusspasme van uw paard of pony behandelen met spasmolyca. U kunt het taaie slijm dunner maken om het ophoesten te vergemakkelijken met behulp van medicijnen of door het geven van infusen in grotere hoeveelheden. Dit geeft een snel resultaat maar is helaas niet zonder gevaar. U kunt de ongewenste ontstekingsreactie afremmen met medicijnen. Zet uw dampige paard of pony in een frisse buitenbox. Voer uw paard of pony geen hooi meer omdat in het stof van hooi en stro mijten en schimmels kunnen voorkomen die bij uw paard of pony een allergie kunnen ontwikkelen die tot de dampigheid heeft geleid. Zet uw paard of pony het liefst in een wei.
Droes
Droes is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi. Droes kan voorkomen bij paarden en pony’s van elke leeftijd en elk ras
Het meeste risico lopen:
- Jonge paarden.
- Paarden die worden gehouden in grote aantallen.
- Paarden die in aanraking komen met andere paarden.
- Paarden die veel op concoursen en shows komen.
Droes is pijnlijk, moeilijk te behandelen en kan voorkomen bij paarden die er, op het eerste gezicht, volkomen gezond uitzien. Circa 10% van de paarden die herstellen, blijft drager. Daarom is het noodzakelijk contact met andere paarden zoveel mogelijk te vermijden.
Binnen een stal of erf kan droes zich snel verspreiden door direct contact tussen paarden of door indirect contact, bijvoorbeeld door gezamenlijke drink- en voederbakken of via zadels en tuig.
Behandelen:
Indien de diagnose tijdig wordt gesteld kan droes worden behandeld met antibiotica. Indien de diagnose echter plaatsvindt nadat zich abcessen hebben
gevormd, moet de dierenarts deze soms opensnijden om pus te verwijderen. De meeste paarden herstellen volledig, terwijl 1% van de gevallen dodelijk blijkt te zijn.
Tot 10% van de paarden kan verslagen droes krijgen, dat wordt gekenmerkt door abcessen in het gehele lichaam. Paarden met verslagen droes herstellen zelden volledig.
Drukking
Drukking is een soort onderhuidse blauwe plek die, als het te laat wordt opgemerkt, een plekje op de huid wordt die schilferig aandoet. Dit is nog in een vroeg stadium. In een verder stadium zal het echter een wondje worden dat kan gaan zweren. Paarden die in de groei zijn en onder het zadel zitten kunnen hier vaak last van hebben doordat het zadel niet meegroeit en vaak aangepast dient te worden. Kijk daarom altijd het zadel na op onregelmatigheden, zoals ophopingen die irritatieplekjes kunnen veroorzaken.
Kenmerken:
Uw paard of pony kan zeer nukkig reageren bij het opzadelen. Ook zal hij het borstelen op bepaalde plekken niet erg aangenaam vinden.
Behandeling:
Geef uw paard of pony heel veel rust. Leg koude kompressen op de wondjes. Dit zal de genezing zeker versnellen. Een dierenarts zal de plek moeten ontsmetten met een antibacterieel middel.
Huidschimmelinfectie
Een dier krijgt een huidschimmelinfectie wanneer het milieu van de huid niet in orde is. Normaal is de pH-waarde van de huid van dien aard dat schimmels geen kans krijgen om zich te manifesteren. Eveneens werkt een normale talgafscheiding ook schimmeldodend. Het bestrijden van alleen de schimmel is niet afdoende want het belangrijkste bij een schimmelinfectie is de gestoorde stofwisseling te normaliseren waardoor het leefmilieu voor schimmels zo slecht wordt dat deze niet verder kan leven. De meest bekende schimmelinfectie is ringworm en ziet eruit als een ronde plek, die in het midden schilferig is, op parelmoer lijkt en waarbij de haren aan de rand van dit gebied heel makkelijk loslaten wanneer u ze beetpakt. De ronde plekken variëren in grootte van een kwartje tot ongeveer een gulden.
Behandeling:
Was het paard twee maal in de week met Betadine shampoo totdat de infectie verdwenen is. De shampoo een kwartier laten intrekken en daarna de shampoo goed weg spoelen.
Influenza
Het influenzavirus kan, van alle voorkomende virussen in Nederland, de meest ernstige verschijnselen veroorzaken.
De symptomen van influenza zijn:
Uw paard of pony heeft hoge koorts, hoest veel en hard en zijn longweefsel is aangetast.
Influenza kan andere bacteriële infecties veroorzaken en tevens in een aantal gevallen ontsteking van het oogslijmvlies, de hartspier en de skeletspieren.
Het kan weken tot maanden duren voordat uw paard of pony weer de oude is en de ziekte kan zich door de grote besmettelijkheid razendsnel verspreiden. Veel paarden of pony’s houden aan de influenza dampigheid over. Doordat er intensief geënt wordt is de ziekte nu onder controle en geeft op dit moment goede bescherming.
Koliek
De pijnlijke buikkrampen door de koliek kan bij uw paard of pony zeer ernstige gevolgen hebben. Wanneer u koliek bij uw paard of pony ontdekt moet u meteen de dierenarts waarschuwen! U kunt koliek bij paard of pony voorkomen door op een aantal dingen te letten:
- Bestrijd consequent horzellarven en wormen.
- Voer uw paard of pony bij als ze op een kale wei lopen.
- Geeft u uw paard of pony wortels of bieten let dan op dat er geen zand bij zit.
- Geef uw paard of pony altijd hooi dat er goed uitziet. Beschimmeld hooi is funest.
- Geef geen bevroren voedsel of te koud water.
- Laat uw paard of pony niet te lang stil staan in zijn stal en laat uw paard.
- Zorg dat uw paard of pony niet te snel afkoelt als u met hem gereden hebt.
- Zoveel mogelijk bewegen. Dit ook om aandoeningen aan zijn benen te voorkomen.
Symptomen:
Koliek is een verzamelnaam voor buikpijn en krampen. Het paard heeft een verminderde eetlust, gaat zweten, wordt onrustig en de buik kan opgezwollen zijn. Later zal het paard gaan rollen.
Oorzaken:
Maagdarm overbelasting:
Als een paard teveel meel in één keer krijgt, kan het zetmeel gaan klonteren in de maag. Het paard kan niet braken en zal geweldige pijnen voelen. Een teveel aan ruwvezels (door teveel stro eten en te weinig beweging) kan zich tevens in de dikke darm ophopen en koliek veroorzaken.
Zandkoliek
In de loop van de zomer kan de wei veranderd zijn in een zandvlakte. Met het afknabbelen van de laatste grassprieten of het eten van hooi vanaf de grond slikt het paard veel zand door. Dit kan koliek veroorzaken. Vooral bij pony’s die ‘s winters buiten lopen. Ook voedsel dient eerst zandvrij gemaakt te worden voor het aan het paard gegeven wordt
Krampkoliek
Het drinken van koud water, bevroren gras en kou vatten prikkelt de spieren van de darmwand en veroorzaakt hevige krampen
Worminfectie
Bij een grote infectie kunnen spoelwormen de darmwand prikkelen of een darmafsluiting vormen en zo koliek veroorzaken.
Behandeling:
Preventief dient men voeder altijd in meerdere, kleine porties te geven en te zorgen voor een goede weidegang.
Regelmatig ontwormen is ook van cruciaal belang (elke 2-3 maanden).
Kreupelheid
Uw paard of pony kan kreupel raken door een verwonding of een ziekte.
Kenmerken:
- Uw paard of pony heeft een wond aan zijn been.
- Uw paard of pony heeft een zwelling aan zijn been.
- Uw paard of pony heeft een warme plek op zijn been.
Behandeling:
Laat een dierenarts komen. Hij kan zien welk been van uw paard of pony voor problemen zorgt en ook vaak waarom dit voor problemen zorgt.
Luis komt vooral voor in de winter als uw paard of pony op stal staat en een deken om heeft. Luis zal zich gaan nestelen in de vacht van uw paard of pony door de warmte van de deken.
Controleer het kruis, de liezen bij de staartwortel en de manen van uw paard of pony en let daarbij op of u witgele eitjes (neten) vindt die aan de haren van uw paard of pony vastgeplakt zitten.
Kenmerken:
Uw paard likt veel of schuurt zichzelf overmatig.
Behandeling:
U kunt bij de dierenarts een bestrijdingsmiddel halen waarmee u uw paard of pony meerdere keren zult moeten behandelen.
Mok
Mok is een verzamelnaam voor verschillende vormen van huidontsteking aan de onderbenen en waarvan de droge mok wel de bekendste is. Mensen die zelf vaak last van een droge huid en pijnlijke kloofjes hebben, zullen begrijpen hoe gevoelig deze aandoening voor het paard is. Denk maar eens aan die pijnlijke kloofjes in de mondhoek die ineens openspringen. Een paard kan zulke kloven in de kootholte krijgen. De kootholte is de duidelijk zichtbare holte aan elk been; een handbreedte boven de hoef. Het is de plaats waar het pijpbeen stevig aan de beweeglijke botten van de hoef wordt verbonden door middel van een gewricht. Mok is in veel gevallen een hardnekkige aandoening die goed behandeld dient te worden.
Mok kan veroorzaakt worden doordat een paard te lang in zijn eigen vuil staat en het aangekoekte vuil de boosdoener is van het ontstaan van mok. Een andere oorzaak is het te vaak wassen van de benen met zeep. Hierdoor verdwijnt de natuurlijke vetlaag (talg) van de huid en wordt deze droog en vormen er zich kloven. De opengesprongen huid is dan weer toegankelijk voor allerlei ziektekiemen en kunnen er zich allerlei infecties voordoen. Is dit het geval, dan ontstaat er natte mok. Uit de kloven komt dan vocht en als dit opdroogt vormt het dikke korsten op de pijnlijke plekken. Loopt een paard lekker buiten in fris gras dan vallen de korsten er op een gegeven moment af en is de plek genezen. Staat het paard echter in een natte stal dan zal de besmetting weer snel toeslaan en moet het dier van voren af aan weer behandeld worden.
In sommige gevallen is er zowel mok als een schurftaandoening op dezelfde plek aanwezig dat het lijkt alsof het één aandoening is die maar niet over wil gaan. Paarden met dit ongemak staan veel te schuren en te stampen. Na behandeling van mok blijft de huid geïrriteerd en schilferig. Wanneer u door hebt dat u ook met schurftmijten te doen hebt, kunt u de behandeling ook op dit ongedierte richten.
Behandeling:
Mok moet zo snel mogelijk behandeld worden voordat het zich uitbreidt en zelfs bloedvergiftiging kan veroorzaken. Smeer de plek bij uw paard of pony met mokzalf meerdere malen in. Zorg voor een droge stal. Gebruik zaagsel i.p.v. stro. Zaagsel neemt het vocht beter op. Houdt de benen van uw paard goed droog.
Paardenhorzel
In de maanden juli en augustus moet u goed letten op de haren van het hoofd en benen van uw paard of pony. Er kunnen zich in deze periode namelijk horzelvliegeitjes afzetten. De larven die zich hieruit ontwikkelen veroorzaken jeuk waardoor uw paard of pony op deze typische plekken veel likt en bijt. Door dit likken en bijten komen de larven vanzelf in de mondholte terecht en verplaatsen zich onder het slijmvlies van de slokdarm naar de maag en/of darmen. Hier hechten ze zich aan het slijmvlies vast en verblijven er ongeveer tien maanden. Veel jonge paarden hebben hier last van en u herkent dit verschijnsel doordat uw paard erg vermagerd.
Hoe kunt u paardenhorzel voorkomen?
Zorg voor een goede huidverzorging van uw paard of pony en houd dit goed bij. Verwijder alle eieren op de haren van uw paard of pony. Dit kunt u doen door een speciaal preparaat te gebruiken in de maanden november/december. Bij ernstige besmettingen is het verstandig ook in oktober uw paard met een speciaal preparaat te behandelen. De wormmiddelen tegen maag/darm wormen zijn ook effectief tegen horzellarven.
Ringworm en Ringschurft
Dit is een zeer besmettelijke schimmelinfectie. Uw paard of pony kan deze schimmelinfectie oplopen door in contact te komen met een besmet paard of door een besmette stal, borstels en zadels. Deze schimmel kan ook een mens infecteren en daarom is het heel belangrijk dat u voorzichtig te werk gaat als u de schimmel wilt bestrijden.
Kenmerken:
Ringworm: de haartjes van uw paard of pony staan in kleine ronde cirkeltjes overeind die vervolgens zullen uitvallen.
Ringschurft: dit gaat net als ringworm gepaard met haaruitval en droge schilfers.
Behandeling:
- Vraag uw dierenarts een anti-schimmelpreparaat voor te schrijven.
- Zorg dat uw besmette paard of pony wordt afgezonderd van andere paarden.
- Ontsmet zijn borstels, het rijtuig, de zadels en alles wat u voor uw paard of pony gebruikt.
- Ontsmet de box van uw paard of pony.
Staart- en maneneczeem
Staart- en maneneczeem is een aandoening die, als gevolg van een overgevoeligheidsreactie voor bepaalde insectensoorten, jeuk veroorzaakt bij uw paard of pony.
Uw paard of pony schuurt zijn manenkam en staartwortel hierdoor helemaal kaal.
Staart- en maneneczeem treedt het meest op in de periode van mei tot augustus en vooral op zandgronden.
Hoe kunt u staart- en manen eczeem verminderen?
- Zet gevoelige paarden of pony’s tussen 17.00 en 6.00 uur op stal. Dit in verband met de aanwezigheid van stekende insecten.
- Scheer de huiddelen van uw paard en was de delen met Betadine shampoo.
- Gebruik preparaten tegen staart- en huideczeem.
- Geef een influenza- en tetanusinenting.
Staartbijten
Het kan voorkomen dat uw paard of pony veel aan zijn staart bijt.
Behandeling:
Smeer hertshoornolie op de staart van uw paard of pony. U kunt de staart van uw paard of pony bandageren.
Zonnebrand
U zult het waarschijnlijk niet verwachten maar ook paarden kunnen last hebben van zonnebrand. Vooral paarden met een lichte vacht.
Kenmerken:
Uw paard of pony heeft last van haaruitval en verbranding van de huid welke door de rode kleur te zien is. In het ergste geval gaat dit gepaard met blaarvorming en afstoting van grote stukken huid.
Behandeling:
Smeer de verbrande plekken bij uw paard of pony in met levertraanzalf. Zorg voor een weidegang met veel schaduw. Zet uw paard of pony op stal als de zon op zijn sterkst is.
